Afrika Sağlık Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi

Fakültemiz Dönem 4 öğrencisi Yusuf İhsan, Somalili Dr. Abdulkadir Hashi ile röportaj yaptı

09.12.2019

Somali’den İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniğine gelen ve 2 ay boyunca misafir ettiğimiz Dr. Abdulkadir Abdullahi Hashi ile tıp fakültesi 4. sınıf öğrencilerimizden Yusuf İhsan Özdilek bu süreçteki deneyimleriyle ilgili bir röportaj gerçekleştirdi.

Abi Türkiye’ye hoşgeldin. Eğitimin hakkında bir soruyla başlayalım istersen: Tıp fakültesini nerde okudun? Şu anda hangi şehirde, hangi hastanede çalışıyorsun?

4 yıl önce Somali’nin başkenti Mogadişu’daki Banadir Üniversitesi tıp fakültesini bitirdim. 4 yıldan beri yine aynı yerde, Banadir Hastanesi’nde çalışıyorum.

Somali’nin başkenti Mogadişu’nun nüfusu ne kadar?

Mogadişu’da şu an yaklaşık 3 milyon insan yaşıyor.

Peki Mogadişu’da kaç tane devlet hastanesi, kaç tane özel hastane var?

Toplam 6 tane devlet hastanesi var. Tam teşekküllü hastanelerin yanında sadece bir branş için açılanlar da dahil olmak üzere pek çok özel klinik bulunuyor.

2 aya yakın bir süredir bulunduğun İMÜ Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi servisi ile eğitim gördüğün ve çalışmakta olduğun Banadir Hastanesi Genel Cerrahi servisi arasında nasıl farklar gözlemledin? Çalışma ortamınız, günde baktığınız hasta sayısı ne kadar?

Benim çalıştığım hastanede laparoskopik cerrahi yapılmıyor, hastalarımıza açık cerrahi prosedürleri uyguluyoruz sadece. Bu çok majör bir fark.

Burdaki cerrahi ekibinin birbirine karşı tutumu, saygısı ve sevgisi de çok üst düzeyde. Bu durum ortaya daha verimli bir iş ortamı çıkarıyor ve böylece herkes işini daha doğru yapabiliyor. Bunun yanında cerrahi sterilizasyonun da burda çok daha iyi olduğunu söyleyebilirim.

Ben günde yaklaşık 40 hastaya bakıyorum Somali’de. Sabah 8’de mesaim başlıyor, 4’te bitiyor. Burdaki doktorlarsa sabah 7’den akşam 5’e kadar çalışıyorlar.   

Laparoskopik cerrahiyi sizin hastanede uygulayamadığınızı söyledin. Daha önce farklı bir yerde uygulama fırsatın olmuş muydu? İstanbul’da bu yöntemle yapılan hangi ameliyatları izledin? Somali’de laparoskopik cerrahi uygulayan merkez var mı?

Hayır laparoskopik cerrahiyi ilk kez burda gördüm. Bu teknikle yapılan kolesistektomi, apendektomi, sleeve gastrektomi ve çeşitli herni ameliyatlarını seyretme fırsatım oldu. Mogadişu’da bu yöntemi kullanan 2 devlet hastanesinin yanında birçok özel klinik mevcut.

Peki burda görüp beğendiğin, Somali’ye döndüğünde uygulamak istediğin neler var?

Kendi çalıştığım hastanede de bu kadar iyi sterilizasyon yapılmasını isterim. Kesinlikle laparoskopik cerrahiyi de uygulamak istiyorum. Daha önce de belirttiğim gibi cerrahi ekibinin birbirine yaklaşımını, birbirine duyduğu saygıyı görünce etkilendim. Herkesin görev tanımının gerekliliğini en iyi şekilde yerine getirdiği, hiyerarşinin mükemmel işlediği böyle bir ortamı kurmak isterim. Bunun için yöneticilik yeteneklerimizi geliştirmemiz gerekiyor.

Bir genel cerrahi asistanı olarak kariyer planın nedir?

Ben aslında tıp fakültesinde okurken ürolog olmak istiyordum. Ancak ülkemizde üroloji uzmanlık eğitimi verilmediği için genel cerrahiyi seçtim. Eğer elime üroloji eğitimi alma fırsatı geçerse ürolog olmak isterim.

Peki ilerde Somali dışında bir yerde çalışmayı düşünüyor musun?

İstanbul’u beğendim. Yaşam şartları, alım gücü Mogadişu’dan daha iyi. İlerde Türkiye’de üroloji eğitimi alma fırsatım olursa Türkçe’yi öğrenip burda çalışmak ve yaşamayı düşünebilirim.

Ülkenizde üroloji eğitimi verilmediğini söyledin. Peki ülkenizde başka hangi branşlarda eğitim verilmiyor?

Açıkçası pek çok branşta uzmanlık eğitimi verilmiyor. Bu yüzden tıp fakültesini bitirdikten sonra istediği branşta uzmanlık eğitimi almak için yurtdışına çıkan pek çok arkadaşım var. Bazıları yurtdışında dermatoloji, kardiyoloji gibi branşlarda uzmanlaştıktan sonra Somali’ye dönüp burda hizmet veriyorlar.

O zaman soruyu şöyle değiştireyim: Somali’de hangi branşlarda uzmanlık eğitimi veriliyor?

Evet bunları saymak daha kolay: Genel cerrahi, halk sağlığı, pediatri, kadın hastalıkları ve doğum, dahiliye, plastik cerrahi alanlarında uzmanlık eğitimi veriliyor.

Peki bunların dışındaki branşlarda uzmanlık eğitimi almak için Somalili doktorlar genelde hangi ülkelere gidiyor?

Pek çok ülke var eğitim için gidilen. Hindistan, Pakistan, Çin, Rusya, Mısır, Güney Afrika, Kenya, Uganda’yı sayabilirim.

Gözlemci olarak hastanemizde bulunduğun bu 2 aylık sürecin mesleki anlamda sana neler kattığını toparlamanı istesem neler söylersin?

Daha önce görmediğim pek çok cerrahi prosedürü burda görme imkânım oldu. Bunlardan en önemlisi teknik olarak laparoskopik cerrahi tekniği. Ayrıca ilk kez burda morbid obezite cerrahisi ve sleeve gastrektomi operasyonlarını izledim. Pilonidal sinüs operasyonu da pek görmediğim bir operasyon. Çünkü bildiğin gibi bu, vücudunda fazla miktarda kıl bulunan insanlarda görülen bir hastalık, Somali’deki insanlarda pek fazla kıl bulunmadığı için önceden pilonidal sinüs ameliyatı yaptığımı hatırlamıyorum. Elbette tıp fakültesindeyken teorik olarak öğrenmiştim; ama burda ilk kez görmüş oldum.

Röportaj için teşekkür ediyoruz abi. İyi yolculuklar, Somali’ye selamlar.