Afrika Sağlık Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi

Fakültemiz öğrencileri, Uganda IUIU'dan Stj. Dr. Nima Mohamed ile röportaj yaptı

16.01.2021

Tıp Fakültesi Dönem 1 öğrencimiz Hatice Hale Taşpınar ve Dönem 4 öğrencimiz Feride İrem Şimşek, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi’ne, Uganda İslam Üniversitesi ve MASAM arasındaki öğrenci değişim programı ile Genel Cerrahi kliniğimize gözlemci olarak gelen Nima Abdullahi Mohamed ile ülkemizde yaşadığı deneyimler ile ilgili röportaj yaptılar.

Feride İrem: Türkiye’ye hoş geldin, Nima. Eğitimin hakkında bir soru ile başlayalım. Nerede okuyorsun?

Nima: Uganda’nın başkenti Kampala’da bulunan Uganda İslam Üniversitesi’nde okuyorum.

Feride İrem: Fakültemize gözlemci olarak için nasıl geldin, bu süreci bize kısaca anlatır mısın?

Nima: Bir MASAM üyesi ile iletişime geçtim. Ziyaretimin daha önce olmasını planlıyorduk ama pandemi nedeniyle ertelemek zorunda kaldık. Hastaneden bir davet mektubu aldım ve hastaneye gözlemci olma isteğimi ifade eden kendi mektubumu yazdım.

Feride İrem: Türkiye ve Türkiye'nin sağlık sistemi hakkında ilk izlenimlerin nelerdi?

Nima: Türkiye hakkındaki ilk izlenimim güzel ve estetik olmasıydı. Sağlık sistemi ise gözlemlediğim kadarıyla iyi korunmuş ve organize edilmiş. Diğer hastanelerden farklı olarak hasta kabulünden sağlık çalışanları arasındaki iletişime kadar çok iyi bir sisteme sahip olmasıdır.

Feride İrem: Sana göre, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi ile Habib Tıp Fakültesi’nde hastalar, doktorlar, ameliyathaneler, servisler açısından majör farklar nelerdir?

Nima: Burada hastalara iyi bakıldığını düşünüyorum. Doktorlar hastalarla ve çevreleriyle daha çok ilgililer. Hasta odaları kalabalık değil. Hastalarla olan ilişkiler önemseniyor. Uganda’da hastaneler aşırı kalabalıktı ve birçok hasta aynı odada kalıyordu ayrıca hastalar genellikle doktorlar tarafından yeterince ilgi görmüyordu. Türkiye'deki ameliyathaneler çok büyük ve gerekli ekipmana sahip. Uganda'da çalıştığım hastanede, elektif vakalar için sadece iki ve acil durumlar için de bir tane ameliyathane mevcut ve buradaki kadar büyük ve tam donanımlı değiller.

Hatice Hale: Bir tıp fakültesi öğrencisi olarak kariyer planın nedir?

Nima: Kariyer planlarımı kısa ve uzun vadeli olarak ayırdım. Kısa vadede tıp fakültesini bitirdikten sonra intern eğitimimi tamamlamak ve ardından cerrahi asistanlıklardan birine başvurmak istiyorum. Uzun vadede herhangi bir klinik araştırmaya katılmak ve cerrah olmak istiyorum.

Feride İrem: Mesleğinle ilgili özel bir hayalin var mı, örneğin: pankreas kanserinden mustarip çok fazla insan var ve bu hastalık için mükemmel bir tıbbi tedavi yok, bu yüzden bu konuda çalışmak veya bu hasta grubuna yardım etmek istiyorum şeklinde?

Nima: Muhtemelen buna uzmanlığımı tamamladıktan sonra karar veririm.

 Tedavi masraflarını karşılamaya gücü yetmeyen, doktora muayene olamayan, kırsal kesimde yaşayan insanları tedavi etmeyi umuyorum.

Hatice Hale: Ülkenizde hangi lisansüstü tıp programları verilmektedir?

Nima: Değişiyor. Bahsettiğim gibi Uganda İslam Üniversitesi'nde okuyorum ve çok yeni bir tıp fakültesi olduğu için uzmanlık eğitimi yok fakat Uganda'da bulunduğum diğer hastanelerde pediatrik cerrahi, genel cerrahi, kulak-burun-boğaz, üroloji gibi birkaç program var. Çok fazla lisansüstü tıp eğitimi verilmiyor.

Hatice Hale: İleride yurtdışında eğitim almak ister misin? Cevabın evet ise hangi ülkeyi tercih edersin?

Nima: Yurtdışında eğitim almak ve ortamımı değiştirmek istiyorum. Araştırmacı olarak İngiltere ve özellikle Oxford Üniversitesi ilgimi çekiyor. Maalesef, bunun için çok fazla rekabet ve sınav var. Farklı cerrahi alanlarda birçok uzman ve gerekli ekipmanlara sahip farklı ameliyathaneleri var bu nedenle bunun bir parçası olmak istiyorum.

Hatice Hale: İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi’nde yaptığın stajdan neler öğrendin?

Nima: Burada staj yaparak çok fazla şey öğrendiğimi kabul etmeliyim. Özellikle meme hastalıkları kliniğinde benign ve malign meme lezyonları olan farklı hastalar gördüm, hastaların nasıl muayene edileceğini, onlara sorulması gereken spesifik soruları öğrendim. Aynı zamanda ameliyatlara da katıldım, daha önce görmediğim yeni ameliyatlar gördüm. Pandemi nedeniyle elektif hastaların ameliyatları ertelenmişti bu yüzden daha çok kanser ameliyatlarına katılabildim. Bu operasyonlarda total gastrektomi, farklı anastomoz çeşitlerini, bağırsak anastomozları ve stomaların nasıl yapıldığını gördüm. Ayrıca distal pankreotektomi için laparoskopik cerrahi uyguladılar, geldiğim hastanede bu operasyonu hiç yapmamışlardı. Hastanem laparoskopik uygumalar yapmaya iki yıl önce başladı, gördüğüm kadarıyla komplike olmayan ameliyatlar yapılıyordu. Servislerden de yaralara pansuman uygulanması, cerrahi sterilizasyon -burada sterilizasyon çok farklı-, apselerin boşaltılması, yaraların temizlenmesi gibi temel uygulamaların nasıl yapıldığını gözlemledim. Bunun dışında doktorların birbirileriyle ve sağlık çalışanları ile arasındaki iletişimden, her gün gerçekleştirdikleri doktorlar ve hastalar için çok önemli olan toplantılardan, doktorların birbirlerine olan dayanışma ve bağlılıklarından çok fazla şey öğrendim.

Hatice Hale: Pandemi sürecinde farklı bir ülkede staj yapmak nasıldı?

Nima: Size söylediğim gibi üniversitem pandeminin başlangıcından bu yana, yaklaşık bir yıldır kapalı bu yüzden okula gidemedim. Pandemi başladığından beri ilk defa burada hastanede bulundum bu nedenle farklılıkları çok iyi bilemiyorum. Pandemi çok fazla kısıtlama getirdi, bir sürü işlem ertelendi. Cerrahi operasyonların ertelenmesinden, kişiler arası bulunması gereken mesafeye kadar değişiklikler oldu. Elektif ameliyatların ertelenmesinden dolayı farklı ameliyat çeşitlerini göremedim ve servisler genelde boştu bu yüzden yapılacak çok fazla iş de yoktu.

Hatice Hale: Türkiye’de yaşadığın unutamayacağın bir anı anlatır mısın?

Nima: İstanbul’da çok fazla unutamayacağım an yaşadım fakat en güzeli Ayasofya ve Sultan Ahmet Cami’sini ziyaret ettiğim zamandı.  Yapıların mimarisini, büyüklüğünü, tarihleri, ışıklarını her şeyini görmek çok hoşuma gitti. Gerçekten çok güzeldi.

Hatice Hale: Uganda’ya döndüğünde uygulamaya koymak istediğin planların nelerdir?

Nima: Uganda’ya döndüğüm zaman, İnşallah, burada uyguladıkları iyi sterilizasyonu en basit işlemden en karmaşığına kadar uygulamaya koymak istiyorum, sterilizasyon burada ülkemden çok farklı. Hastalarla olan iletişim ve davranış, öğrencilerden doktorlara kadar iş arkadaşlarıyla iletişim tarzını da burada gördüğüm şekilde yapmak isterim. Hala öğrenci olduğum için kendi başıma ameliyat yapamıyorum ama yapabildiğim zaman daha çok gözlem yaparak planlarımı uygulamaya koyabilirim.  

Feride İrem: Neden Tıp Fakültesini okumayı tercih ettin?

Nima: Cevabım biraz klişe olabilir, lisedeyken biyolojiyi ve bilimi gerçekten çok severdim, farklı hastalıkların mekanizmaları, insan vücudu gibi konular hakkında daha çok şey bilmek isterdim bu yüzden tıp fakültesini seçmeye karar verdim. Tıp fakültesine başladığımda ise hastanede bulunmak, insanlara yardım etmek, farklı insanlarla iletişim kurmak gibi öğeleri barındırmasıyla tıp fakültesini beklentimden daha güzel olduğunu fark ettim. Pek çok farklı şey öğrenmeyi ve hiç bitmeyen tüm bu süreci seviyorum.

Feride İrem: Sanırım bu son sorumuz. Uganda ve Türkiye’de tıp fakültesi öğrencisi olmak arasında ne gibi farklılıklar vardır?

Nima: Bizim tıp fakültesi eğitimimiz genel olarak beş yıl sürüyor. İlk iki yılda patoloji gibi preklinik dersleri alıyoruz, hastaneye gitmeden önce bu dersleri tamamlamamız gerekiyor. Sonrasında klinik rotasyonlara başlıyoruz. Üçüncü yılda pediatri, genel cerrahi, jinekoloji, iç hastalıkları olmak üzere her biri iki ay süreyle dört stajı alıyoruz. Dördüncü yılda ise diğer uzmanlık konularında eğitim alıyoruz. İlk dönemde medikal uzmanlık eğitimlerini, ikinci yarıyılda ise cerrahi uzmanlık eğitimlerini tamamlıyoruz. Sonrasında iki ay süreyle, farklı bir yerde seçmeli dersleri aldığımız üçüncü bir dönemimiz daha var. Son yılımız olan beşinci yılımızda ise daha önce gördüğümüz pediatri, genel cerrahi, jinekoloji, iç hastalıkları alanlarında iki ay süreyle tekrar ediyoruz. Bunun sonunda son sınavlarımızı olup diplomamızı alıyoruz. İnternlüğünü nerede yapmak istediğini kendi seçebiliyorsun, örneğin geldiğin ülkede yapabiliyorsun. Mesela ben Kenya vatandaşıyım bu yüzden ülkeme dönüp bir yıl süre ile internlüğümü orada tamamlayabilirim. Uganda vatandaşı olanların ise isimleri direkt olarak devlet hastanesi listesinde görünüyor ve eğitimlerini orada tamamlamaları gerekiyor. Eğer orada yapmak istemezlerse başvuru yapmaları gereken farklı bir süreç işliyor, farklı ülke vatandaşı olanlarla aynı değil. Uganda’da olanlar beşinci yılın sonunda internlük için başvuru yapıyor, bir yıl süreyle devlet için çalışıyorlar ve sonunda sağlık görevlisi oluyorlar.

Feride İrem: Bu güzel röportaj için teşekkür ederiz.

Hatice Hale: Tanıştığımıza memnun olduk Nima.

Nima: İkinize de teşekkür ederim, tanıştığıma memnun oldum.