Afrika Sağlık Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi

Mikrobiyolojik Açıdan CoVid-19

16.04.2020

MİKROBİYOLOJİK AÇIDAN COVİD-19

Muhammet Şenkal*

*İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi, 4. sınıf öğrencisi

Genç MASAM

Giriş

       Koronavirüsler, elektron mikroskobu ile görüntülendiğinde viriyonların güneş tacı (korona) benzeri (yüzey çıkıntıları) görüntüsü nedeniyle bu adı almışlardır. Koronavirüsler, soğuk algınlığının en sık ikinci etkenidirler. (1) Koronavirüsler (Coronaviridae familyası) zarflı, küresel ve yaklaşık 120 nm çapındadır ve yaklaşık 30 kb'lık tek bir RNA genomuna sahiptir. Koronavirüsler hayvanlarda ve insanlarda solunum ve bağırsak enfeksiyonlarına neden olur.

       Çin'in Guangdong eyaletinde 2002 ve 2003 yıllarında Şiddetli Akut Solunum Sendromu (SARS) salgını patlak verene kadar insanlar için yüksek derecede patojenik oldukları düşünülmedi, çünkü o zamandan önce insanlarda dolaşan koronavirüsler bağışıklık sistemi yetkin kişilerde hafif enfeksiyonlara neden oldu. SARS'tan on yıl sonra, Orta Doğu ülkelerinde bir başka yüksek derecede patojenik koronavirüs, Ortadoğu Solunum Sendromu Koronavirüsü (MERSCoV) ortaya çıktı. SARS koronavirüsü (SARS-CoV), bir reseptör olarak anjiyotensin dönüştürücü enzim 2'yi (ACE2) kullanır ve öncelikli olarak silyalı bronşiyal epitel hücrelerini ve tip II pnömositleri enfekte eder. MERS-CoV, reseptör olarak dipeptidil peptidaz 4'ü (DPP4; CD26 olarak da bilinir) kullanır ve silyasız bronşiyal epitel hücrelerini ve tip II pnömositleri enfekte eder. Her iki virüsün de yarasalardan kaynaklandığı düşünülüyor. (2)

Sınıflandırma

       Koronavirüsler Coronavirinadae ve diğer Nidevirales ailesinin Coronavirinae alt ailesindendir. Bu alt familya dört kuşaktan oluşur: Alphacoronavirus, Betacoronavirus, Gammacoronavirus ve Deltacoronavirus. Alfacoronavirüsler ve betacoronavirüsler sadece memelileri enfekte eder. Gammacoronavirüsler ve deltacoronavirüsler kuşları enfekte eder; ancak bazıları memelileri de enfekte edebilir. SARS-CoV, MERS-CoV ve Covid-19 ise Betacoronavirus kuşağında yer alır. (3)

Virion Yapısı

       Koronavirüsler, en uzun pozitif (+) RNA genomuna sahip zarflı viriyonlardır. Viriyonlar 80-160 nm çapındadır. Zarfın yüzeyindeki glikoproteinler, virüsün etrafında halo (korona) olarak görülen tokmak şekilli çıkıntılardır. Viryonlar, glikoprotein E1, E2 ve kor nükleoproteini içerir, bazıları ayrıca bir hemaglütinin-nöraminidaz taşır. E2 glikoproteini, viral tutunmadan ve membran füzyonundan sorumludur ve nötralizan antikorların hedefidir. E1 glikoproteini, transmembran matriks proteinidir. (3)

Genomik Yapısı

       Büyük, pozitif polariteli RNA genomu (27.000 ila 30.000 baz), N proteini ile helikal nükleolapsid oluşturacak şekilde ilişkilidir. Protein sentezi, iki aşamada oluşur. Enfeksiyonda, genomdan bir poliprotein translasyonu gerçekleşir; bundan da kesilerek RNA’ya bağımlı RNA polimeraz oluşur. Polimeraz, negatif polariteli kalıp RNA’yı oluşturur. Sonra, L proteini, kalıp RNA’yı kıllanarak yeni genomlar çoğaltır ve viral proteinleri sentezletecek beş ila yedi bağımsız ribonüklesik asit (mRNA) yapar. Bağımsız mRNA’ların yapımı, viral genomlar arasında, genetik çeşitliliği destekleyecek şekilde rekombinasyonlara olanak sağlar.(2,3)

Kaynakça

1. Murray, Patrick R. Murray Temel Tıbbi Mikrobiyoloji. Altıncı baskı. ATLAS KİTAPÇILIK, 2010. s. 565-566.

2. Origin and evolution of pathogenic. Jie Cui 1, Fang Li2 and Zheng- Li Shi 1*. Nature Reviews | Microbiology, 2019 Mar;17.

3. Physiological and molecular triggers for SARS-CoV membrane fusion and entry into host cells. Millet JK1, Whittaker GR2. 517 : ELSEVİER, 2018 Apr;5, ScienceDirect.